X
تبلیغات
s.a.b.a - خود آزمایی ها بزوهش ها و خلاصه ی درس های تاریخ ادبیات 1(قسمت چهارم بژو هش ها)
شرح متون نظم ونثر کتاب های درسی زبان وادبیات فارسی متوسطه وبیش دانشگاهی

پژوهش های درس تاریخ ادبیات ایران و جهان

درس اول

*سیر تحول خط و زبان فارسی

خط و زبان فارسی به مرور در سیر تحول تاریخ ایران زمین تحول یافته است و رو به کمال وپیشرفت رفته است و با گذشت زمان شاعران و نویسندان پیدا شده اند که توانسته که اوج کمال و ترقی از زبان ارزشمند را به ارمغان آورندکه از بین آنان
می توان سعدی و حافظ را نام برد.

 


پژوهش های درس تاریخ ادبیات ایران و جهان

درس دوم

* نقش ایرانیان در توسعه ی فرهنگ اسلامی

به طور کلی باید گفت که ایرانیان در پیشرفت و توسعه فرهنگ اسلامی ایرانی تاثیر بسیار زیادی داشتند .این فرهنگ در مناطقی از ایران رشد و رونق بسیار زیادی یافته بود مثلا در شیراز و اصفهان و مناطق زیادی از ایران مانند تبریز و ... .ایرانیان توانسته نقش بسیار مهمی در توسعه فرهنگ اسلامی ایرانی ایفا کنند.

* وزن شعر فارسی

وزن شعر فارسی یکی از غنی ترین وزنهای شعری دنیا می باشد. ابعاد مختلفی از اوزان شعر فارسی که گویای غنای بسیار خوب زبان شعری فارسی است که دست شاعران را برای سرودن شعر فارسی بسیار باز گذاشته است و در دوران های مختلف سبب رشد و رونق شعر فارسی شده است .

 

 


درس سوم

* تاثیر رودکی بر شعر فارسی

رودکی را پدر شعرفارسی نامیده اند به دلیل استواری و استحکامی که اشعار این شاعر بزرگ دارد و توانسته است اسلوب های دقیق شعر فارسی را در سروده های خود به کار گیرد و سرمشق خوبی برای آیندگان شود.

 


درس چهارم

پژوهش

جایگاه حماسه ملی در ایران

در ایران زمین همواره سینه ی مردم پر از اسطوره ها و داستانهای پهلوانی پیشنیان و اجدادشان بوده است و در همه سختی ها و مصائب روزگار یاد رشادتها و دلاوری های پهلوانان اسطوره ای مونس دل مردم بوده است. در این میان نمود عینی این مطلب را در پیدایش و تکمیل شاهنامه های ایرانی به خصوص شاهنامه فردوسی می یابیم که منبع اصلی آن محفوظات سینه های پرشور مردم برای شاعر کتاب فردوسی بزرگ بوده است .


درس ششم

*اسطوره  و تاریخ ، شباهت ها و تفاوت ها

مبنای پیدایش اسطوره های مردم عامی همواره ریشه در تاریخ واقعی مملکت و عقایدشان دارد . شخصیت های دلاور و یکه تاز فرهنگ یک ملت به مرور به عنوان الگو اسوه ای برای جوانان و نوجوانان توسط مادر ها و پدر بزرگ ها و مادر بزرگها برای کودکان و نوجوانان سینه به سینه نقل می شوند و این خود باعث می شود که کم کم در دل تاریخ این شخصیت ها تبدیل به اسطوره های خواستنی و دوست داشتنی هر ملت شوند . به طور کلی باید گفت که شباهت بین اسطوره وتاریخ در سایه های تاریک گذشته محو شده است و تفاوت زیادی بین خیال  و واقع به وجود آمده است ولی ریشه و بنای اسطوره را همان تاریخ می دانند.

* حماسه های غیر ایرانی

به طور کلی باید گفت که با توجه به پژوهش های انجام شده در اسطوره ها و حماسه های ملل مختلف مانند یونان و اروپا به این نتیجه می رسیم که حماسه های ایرانی از استحکام و گیرایی بسیار بیشتری برخوردارند و پهلوان و حماسه ساز ایرانی هرگز مانند یک پهلوان اسطوره ای یونان عمل نمی کند . او خدایی را می پرستد که یگانه و صادق و راستگو و عالم بر احوال همه است . در حا لیکه خدای نه بلکه خدایان به تعداد زیاد در الگوهای اسطوره ای غیر ایرانی وجود دارند و دروغ می گویند و برای نجات خود از مهلکه ها حتی به اعمال پست دست می زنند مثلا پهلوان دلاور یونانی در لباس یک زن برای نجات خویش پنهان شده و می گریزد چیزی که در خون پهلوان ایرانی نیست. 

درس هفتم

* مقایسه جایگاه شعر فارسی در زمان سامانیان و غزنویان

با انجام یک بررسی سطحی و ساده به این نتیجه می رسیم که شعر در زمان سامانیان سادگی و متانت و حجب و حیای خاصی دارد و بیان تمامی مقاصد شعری و القای همه ی مفاهیم هنری به الفاظ ساده صورت می گیرد در صورتی که در زمان غزنویان شعر به سوی سنگینی و الفاظ عربی و دشوار پیش می رود .

 


درس هشتم

* منشاء‌عرفان وتصوف اسلامی

باید گفت که عرفان و تصوف اسلامی ریشه در قرآن مجید و تعالیم بلند اسلام دارد . به مرور زمان مفاهیمی چون ترک دنیا و زهد و پارسایی به ابعاد جدیدی روی به سوی مردم کردند و مثلا برای زهد و پارسایی معانی و اشعاری برگرفته از قرآن با تاکید بر این واژه ها ایجاد شدند که زندگی به دور از دنیا را تبلیغ می کردند که خود همین امر باعث ایجاد عرفان و تصوف اسلامی در کتاب، نوشته و زندگی برخی افراد و عرفا شد.


درس نهم

* ارزش ادبی تاریخ بیهقی

باید گفت که تاریخ بیهقی دارای ارزش ادبی بسیار زیادی است زیرا این کتاب نماینده کاملی از نوشته های زمان خود است . نویسنده در این کتاب سعی کرده است که بلاغت فارسی را کاملا رعایت کند . وظیفه شناسی و زبان آوری و ایمان به کار دست به دست هم داده و اثری را پدیدآورده است که بلاغت طبیعی زبان فارسی را درخود منعکس کرده است . همچنین قدرت نویسندگی بیهقی و توانایی او در قلمرو امکان زبان فارسی از یک طرف و امانت داری ودقت در جزئیات و پیوند دادن به حوادث مربوطه باعث شده است .

* ارزش ادبی و سبک سفرنامه ی ناصر خسرو

به دلیل اینکه کتاب سفر نامه ناصر خسرو یکی از کتابهایی است که نمود بارز عرفان در آن دیده می شود و شاعر در آن از لغات واژه های متسحکم استفاده کرده است بسیار مهم و جالب توجه می باشد. عرفان در آغاز عبارت بوداز شیوه هایی از وصل به حقیقت و رسیدن به حق بر اساس ریاضت و پارسایی و پاک دامنی و دوری از آلایش های مادی و پرهیز از دنیاداری به گونه ای که شخص عارف بتواند درون خود را برای تابش انوار الهی صافی کند و  بی واسطه به مقام قرب حق نایل آید.


درس دهم

* جایگاه علمی و ادبی ابوعلی سینا در فرهنگ ایران اسلامی

باید گفت که ابوعلی سینا یکی از بزرگترین اطبای ایران زمین است . کسی که کتابهای علم طبابت او تا سالیان درازی منابع آموزشی در دانشگاه های معتبر خارجی مانند آکسفورد و کمبریج بوده است . این دانشمند بزرگ ایرانی توانسته است که بسیاری از اختراعات علمی را به خود اختصاص دهد . او اولین کسی بود که شوک را به وسیله ماهیان برق دار دریا عملی کرد. به همین دلیل این دانشمند بزرگ و نیز به دلیل تاثیرات شگرف در علم وادب جایگاه خاصی دارد .


درس یازدهم

* حبسیه در ادب فارسی

باید گفت که حبسیه در شعر فارسی جایگاه خاصی دارد؛ زیرا بسیاری از شاعران بوده اند که به دلیل علایق سیاسی و یا نزدیکی به دربار شاه مغلوب در زندان های محنت به سر می برده اند ولی به دلیل اینکه طبع بلندی داشته ا ند ساکت ننشسته اند و به بیان عقاید و آروزهای خودبه زبان شعرپرداخته اند و چون این درد در شعر انان دیده
می شود این  اشعار حبسیه نام گرفته اند و جایگاهی شاعران حبسیه سرا مانند مسعود سعد و
در شعر فارسی بسیار در خور توجه است .


درس دوازدهم

* مقایسه ی سبک خراسانی وعراقی

سبک خراسانی بسیار ساده و روان است و شاعران این دوره نیز به الگوهایی پرداخته اند که معانی آن دور از ذهن نیست . ولی در سبک عراقی شاعران به معانی سنگین و دور از ذهن روی آورده اند .


درس سیزدهم

* ویژگی های کشف الاسرار

کتاب کشف الاسرار یکی از کتابهای خوب عرفانی ایران است . نثر کتاب استوار و ساده و مشتمل بر فواید بسیار لغوی و ادبی است . به همین دلیل این کتاب بسیار درخور توجه است و دانشمندان و ادبای ایران به آن توجه می کنند .


درس چهاردهم

* مقایسه ی سبکی کلیله و دمنه با مرزبان نامه

باید گفت که کلیله و دمنه چون از عربی به فارسی ترجمه شده است با این همه باز هم تعدادی از این لغات عربی در آن به کار رفته است ولی کتاب مرزبان نامه در عین سادگی و روانی و با نثر ساده واستوار وبدون آرایه فارسی به کار رفته است .


درس پانزدهم

* خیام ، رباعیات او، مترجمان و شارحان رباعیات او

خیام یکی از عارفان زبان فارسی بوده است که شعر را برای ترک دنیا و بیان بی ارزش و مقدار بودن آن به کار برده است و چون مضامین سیاسی و برخی مضامین تحریک برانگیز به کار برده است برخی از شارحان ومترجمان اشعار خود را نیز به او اختصاص داده اند و به همین دلیل با وجوداینکه واقعا اشعار خودش کم است ولی اشعار منتسب به او زیاد است .


درس شانزدهم

* ارزش وجایگاه آثار نظامی گنجوی

نظامی گنجوی از بزرگترین شاعران زبان فارس یاست و او به دلیل اینکه در قصیده سرایی شاعر نامداری است و کتابهای گرانسگی چون خسرو شیرین را به شعر به نگارش آورده است باعث شده است ارزش و جایگاه خوبی به دست آورد و این کتابها نیز به وسیله آیندگان بسیار مورد تتبع قرار گرفته است .


درس هفدهم

* مولوی و شمس

به طور کلی باید گفت که مولوی شاعر بزرگ و عارف نام دار ایرانی تاثیر زیادی از شمس تبریزی در شعر خویش گرفته است و انگیزه بسیاری از اشعار او شمس بوده است. جایی که می گوید یار مرا غار مرا عشق جگر خوار مرا یار تویی غارتویی خواجه نگه دار مرا نیز با باید کلی این مضمون وتاثیر رابطه اش با شمس در گویش و تراوش شعر نظر دارد .


درس هیجدهم

* ارزش و جایگاه سعدی و آثار وی در ادب فارسی و تحلیل آثارش

بزرگترین شاعر زبان فارسی در قرن هفتم هجری قمری شیخ اجل سعدی شیرازی بوده است . این شاعر بزرگ توانایی شگرفی در نثر و نظم فارسی داشته است و او با توانایی های خاصی توانسته است دو کتاب بوستان و گلستان را به نظم و نثر در آورد که ازجایگاه ادبی بسیار مهمی در شعر فارسی برخوردارند .


درس بیست و یکم

* کلاسی سیسم و ویژگی های آن

باید گفت که کلاسیسم  وواقع گرایی از نظر این مکتب اثر ادبی باید از لحاظ اخلاقی و تاریخی آن چه را که با عرف و عادت عمومی موافق باشد مطرح کند بنابراین اصل هماهنگی با روحیات مخاطبان هنر در این مکتب اصلی بنیادین است.

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفتم فروردین 1387ساعت 0:57  توسط محمد رضا قدیمی  |